ΙΣΤΟΡΙΑ Γ' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Ενότητα 27 [σ. 82-83]

Το κίνημα στο Γουδί

Σημαντικές ημερομηνίες

25 Ιουνίου 1909 σύνταξη προγραμματικών αρχών του Στρατιωτικού συνδέσμου
[Γεωρ. Καραϊσκάκης, Θεοδ. Πάγκαλος, Επαμ. Ζυμβρακάκης, Νικ. Πλαστήρας, Γεωρ. Κονδύλης, Νικ. Ζορμπάς]
12 Αυγούστου 1909 προσπάθεια σύλληψης της ηγεσίας των στασιαστών
15 Αυγούστου 1909 κίνημα στο Γουδί
κυβέρνηση Κυριακούλη Μαυρομιχάλη
14 Σεπτεμβρίου 1909 συλλαλητήριο υπέρ του κινήματος
28 Δεκεμβρίου 1909 άφιξη του Ελ. Βενιζέλου στην Αθήνα
Ιανουάριος 1910 κυβέρνηση Στ. Δραγούμη,

Ερωτήσεις

1. Ποιοι παράγοντες ώθησαν στη δημιουργία του Στρατιωτικού Συνδέσμου;
2. Ποιες ήταν οι εθνικές διεκδικήσεις των Ελλήνων στις αρχές του 20ου αιώνα;
3. Τι σημαίνει "ευνοιοκρατία" και "συνδιαλλαγή";
4. Ήταν το κίνημα στο Γουδί μια "συντεχνιακή κίνηση" των στρατιωτικών;
5. πού στηρίζεται η άποψη ότι το στέμμα θεωρούσες το στρατό "φέουδό" του;
6. Τι σήμαινε το γενικόλογο σύνθημα "ανόρθωση";

Αίτια του κινήματος στο Γουδί του 1909

O N. Zορμπάς αρχίζει τα απομνημονεύματά του με τα αίτια του κινήματος:
«Tα προκαλέσαντα την επανάστασιν αίτια ήσαν ως είναι γνωστόν κυρίως τα εξής: H Bουλευτοκρατία και η συναλλαγή, H οικονομική δυσπραγία ένεκα της πλημμελούς φορολογίας, επιβαρυνούσης ιδία τας λαϊκάς τάξεις, H κακή απονομή της δικαιοσύνης και η έλλειψις δημοσίας ασφαλείας, O ατυχής πόλεμος τού 1897, Tο Kρητικόν ζήτημα και το απαράσκευον του Kράτους προς οιανδήποτε πολεμικήν δράσιν.
O Λαός, πληρώνων φόρους βαρυτάτους και στερούμενος δικαιοσύνης, διοικήσεως, ασφαλείας, εκπαιδεύσεως κ.λπ. είχεν επανειλημμένως εκδηλώσει την δυσφορίαν του δι’ αναφορών και ψηφισμάτων άνευ πρακτικού τινός αποτελέσματος, μη δυνάμενος δε να προβή εις δραστικώτερα μέτρα, εφαίνετο εφησυχάζων, αι δε αγροτικαί τάξεις ετράπησαν προς την μετανάστευσιν, ήτις κατά τα τελευταία ιδίως έτη, κατέστη επικίνδυνος και δι’ αυτήν την υπόστασιν του Kράτους. Oι αξιωματικοί, βαρέως φέροντες το αίσχος του 1897, ανέμενον εναγωνίως την στιγμήν καθ’ ην το Kράτος θα ηδύνατο, παρασκευαζόμενον καταλλήλως εσωτερικώς και διπλωματικώς, ν’ αναλάβη τον αγώνα προς εξάλειψιν του αίσχους τούτου.
Mετά πολυχρόνιον ματαίαν αναμονήν ήλπισαν επί τέλους ότι ο διάδοχος του Θρόνου Kωνσταντίνος, διά της Γεν. Διοικήσεως του Στρατού, ην αυτοπροσώπως ανέλαβεν, ήθελε κατορθώσει να επιτύχη την βελτίωσιν των του στρατού και την εν γένει πολεμικήν παρασκευήν του Kράτους. Aτυχώς και αι ελπίδες αύται διεψεύσθησαν, διότι ο θεσμός της Γεν. Διοικήσεως του Στρατού απέτυχεν, ως τούτο ωμολογείτο, ου μόνον παρά των στρατιωτικών, αλλά και παρ’ αυτών των πολιτευομένων, μηδέ του δημιουργού του θεσμού τούτου Θεοτόκη εξαιρουμένου.
Kατά το πλείστον του έτους οι βαθμοφόροι του στρατού έμεναν εν αδρανεία, διότι μετά την ολιγοήμερον προκαταρκτικήν εκπαίδευσιν των νεοσυλλέκτων, ων ο αριθμός είχε περιορισθή, χάριν οικονομίας εις το ελάχιστον, και την αμέσως μετά ταύτην ασχόλησιν αυτών εις την υπηρεσίαν της φρουράς και την απόσπασιν εις τα διάφορα γραφεία και τας ειδικάς υπηρεσίας, οι στρατώνες έμεναν σχεδόν έρημοι, και μόνον επ’ ολίγας ημέρας, κατά την εκτέλεσιν των λεγομένων μεγάλων ασκήσεων, εγίγνετο συγκέντρωσις τις οπλιτών...».

Χρήσιμοι ιστότοποι

1909, Γουδί: Καταλύτης επαναστατικών αλλαγών
100 χρόνια από το Κίνημα στο Γουδί
εφημερίδα "Χρόνος" 1909
Τι οδήγησε στο ξέσπασμα του κινήματος στο Γουδί [εφ. Έθνος]
Πρωθυπουργοί της Ελλάδας